Sabahın erken saatlerinde Karadeniz’in tuzlu iyot kokusunu içime çekerken, kıyıdan gelen ritmik çekiç sesleri bana doğru yerde olduğumu fısıldıyordu. Burası, denizcilik tarihinin kalbinin attığı, babadan oğula geçen ahşap tekne yapımı zanaatının hala yaşadığı o nadir köşelerden biri. Talaş kokusunun deniz havasına karıştığı sokaklarda yürürken, yıllanmış ustaların ellerinden çıkan o koca gövdelerin nasıl denize kavuştuğunu izlemek insanda tuhaf bir saygı uyandırıyor. Biz rotamızı batı Karadeniz’in en uç noktasına çevirdik ve o ritmik seslerin peşine düştük. Yıllardır haritalarda bakıp ertelediğimiz bu sahil kasabası, beklentilerimizin çok ötesinde bir hikaye sundu bize.
Kurucaşile Nedir, Nerededir?
Bartın şehir merkezinden yaklaşık bir buçuk saatlik, bol virajlı ama bir o kadar da yeşile doyuran bir yolculukla buraya varıyorsunuz. Kurucaşile, denize dik inen sarp yamaçların arasına sıkışmış, dış dünyadan kendini bir nebze izole etmeyi başarmış ufak bir ilçe. Yolu biraz zahmetli olduğu için kalabalık otobüslerin akınına uğramamış. Karadeniz’in o asi sularına inat, ilçe merkezinde sakin ve telaşsız bir ritim var.
İnsan buraya ayak bastığında, saatin yelkovanının biraz daha yavaş döndüğünü, hayatın telaşının geride kaldığını hissediyor. Dağların denize kavuştuğu o daracık çizgide kurulan bu yerleşim yeri, Karadeniz insanın inatçı ve üretken ruhunun en net yansıması.
Tersanelerin Çağrısı: Neden Buraya Gitmelisiniz?
Sadece denize girmek veya balık yemek için onca virajı göze almıyoruz. Kurucaşile’yi seyahat rotamıza eklememizin en büyük sebebi, sahile boylu boyunca dizilmiş o meşhur tersaneler. İlçe sahilinde yürürken devasa meşe ve kestane iskeletlerinin adım adım nasıl birer yelkenliye dönüştüğünü kendi gözlerinizle görebiliyorsunuz.
Geleneksel Ahşap Tekne Yapımı Zanaatı
Burası için ahşap tekne yapımı sıradan bir meslekten çok öte, resmen bir varoluş şekli. Osmanlı donanmasına bile kalyon üretmiş bu topraklarda, çıraklıktan yetişen ustalarla iki lafın belini kırmak büyük bir şans. Kestane ağacının o ağır ve tok kokusunu genzinizde hissederken, ustaların ağaca nasıl şekil verdiğini izliyorsunuz.
Bir tahta parçasının, hırçın dalgaları yaran bir şahesere dönüşme hikayesine canlı canlı tanıklık ediyorsunuz. Biz atölyelerden birine girdiğimizde, saçlarına talaş tozu karışmış bir usta, ağacın dilinden anlamadan denize açılmanın mümkün olmadığını söylemişti. Bu söz, ilçenin ruhunu tek cümlede özetlemeye yetiyor.
Kurucaşile İçin Pratik Bilgiler
Yola çıkmadan önce planınızı kolaylaştıracak, bizzat not aldığımız bazı hap bilgileri buraya bırakıyorum.
- Nasıl Gidilir?: Amasra üzerinden kıvrılan sahil yolunu takip ederseniz harika uçurum manzaraları yakalarsınız. Yol oldukça virajlı, bu yüzden aracı yavaş ve dikkatli kullanmak şart. Özel aracınız yoksa, Bartın merkezdeki terminalden kalkan ilçe minibüslerini tercih edebilirsiniz.
- Hangi Mevsimde Gidilmeli?: İlkbaharın son ayları ve sonbahar başı en ideal dönemler. Yaz aylarının ortasında nem biraz yorucu olabiliyor. Bahar aylarında ise hem hava serin oluyor hem de tersanelerdeki hummalı çalışma temposunu daha rahat izliyorsunuz.
- Giriş Ücretli Mi?: Sokakları, sahili ve tersanelerin olduğu o meşhur atölye bölgelerini gezmek tamamen ücretsiz. Hatta atölyelerin önünden geçerken selam verdiğinizde, ustaların ikram ettiği sıcak bir çayın da lafı olmaz.
Bartın ve Çevresinde Başka Neler Yapılır?
Buralara kadar gelmişken sadece atölyeleri gezmekle yetinmeyin, rotayı biraz daha genişletin. Karadeniz’in cömert doğası etrafta keşfedilecek çok sayıda doğal zenginlik sunuyor. Havalar sıcaksa rotanıza mutlaka Kapısuyu Plajı‘nı ekleyin. O incecik kumların üzerinde çıplak ayakla yürümek, direksiyon sallamanın bütün yorgunluğunu anında alıp götürüyor.
Denizin iyotlu havası iştahınızı açtığında ise sahil kenarındaki salaş balıkçılara oturun. Tavası yeni yapılmış taptaze bir mezgit ya da barbun masanızı şenlendirsin. Yanında bol ekşili, yöreye has o ince kıyım Amasra salatasından istemeyi ihmal etmeyin. Konaklama konusunda lüks ve büyük zincir oteller aramayın. Dağ yamaçlarına gizlenmiş, yerel halkın işlettiği ve ahşap detayların öne çıktığı küçük pansiyonlar çok daha samimi bir konaklama hissi veriyor.
Gitmeden Önce Son Bir Tavsiye
Gün batımına doğru liman tarafına inin ve kendinize denize nazır bir köşe bulun. Tersanelerdeki işçilerin paydos hazırlıklarına eşlik eden o ritmik çekiç sesleri yavaş yavaş kesilirken, denizden esen akşam rüzgarı yüzünüze vursun. O an orada durup, henüz suya inmemiş devasa bir teknenin gölgesinde oturmak insana farklı bir huzur veriyor.
Bu topraklarda nesillerdir süregelen ahşap tekne yapımı geleneğinin, sadece ağaca değil, aslında modern dünyanın hızına ve zamana da nasıl direndiğini çok daha iyi anlayacaksınız. Dönüş yoluna geçmeden önce, sohbet ettiğiniz bir ustanın tezgahından kendinize ufak bir ahşap oyma hatıra alın. Bagajınıza koyacağınız o küçük parça, yaydığı talaş kokusuyla size uzun süre Karadeniz’in bu cesur ve üreten kıyılarını hatırlatmaya devam edecek.
