Rüzgarın volkanik kayalara çarparken çıkardığı o ince uğultuyu duyduğumda, kilometrelerce yol geldiğime değdiğini anladım. Ayaklarımın altındaki tüflü toprak, her adımda hafifçe toza dönüşüyordu. İç Anadolu’daki o bilindik insan seli burada yok. Sadece biz, sessizlik ve yüzyıllar boyunca ilmek ilmek işlenmiş devasa kaya oluşumları var. Haritaların ücra bir köşesinde kalmış bu coğrafya, jeolojik bir mirası sessizce omuzluyor. Karşımda duran peri bacaları, sabahın o serin ve keskin ayazında kızıla çalan rengiyle doğrudan gökyüzüne uzanıyordu.
Yollar kıvrıldıkça manzaranın nasıl değiştiğine şahit olmak, bu yolculuğun en güzel detaylarından biri. Asfalttan çıkıp köye doğru kıvrılan toprak yola girdiğinizde aracın arkasında kalkan toz bulutu, sizi yavaş yavaş şehir hayatından koparıyor. Camı aralayıp içeri dolan serin dağ havasını ciğerlerinize çektiğinizde, doğuya has o keskin ve temiz rakım kokusunu iliklerinize kadar hissediyorsunuz.
Vanadokya Nedir ve Nerededir?
Burası resmi kayıtlarda Başkale ilçesine bağlı Yavuzlar Köyü olarak geçiyor. Yerel halk yıllarca bu kayalıklara kendi arasında farklı isimler vermiş ama zamanla turizm lügatine “Vanadokya” olarak kazınmış. Yiğit Dağı’nın eteklerindeki volkanik patlamalar, yağmur suları ve sert rüzgarla birleşince tam 17 bin civarında kaya sütunu ortaya çıkarmış. Sadece dikili kayalar değil, aralara gizlenmiş dar tüneller ve eski barınma mağaraları da var.
Köyün hemen içinden başlayan bu coğrafi oluşumlar, yaklaşık 20 kilometrelik geniş bir vadiye yayılıyor. Arabadan inip köye adım attığınız an, sıradan bir taşra yerleşiminin nasıl birdenbire sürreal bir tabloya dönüştüğünü kendi gözlerinizle görüyorsunuz. Çocuklar sokaklarda koştururken, arka planda binlerce yıllık devasa taş anıtlar dikiliyor.
Neden Yönünüzü Buraya Çevirmelisiniz?
Popüler rotaların en büyük sorunu olan o turistik yapaylık burada sıfır noktasında. Telefonunuzun çekmediği anlarda, toprağa basarken kurduğunuz bağ çok daha gerçekçi bir hal alıyor. Dar patikalardan yürürken karşınıza çıkan küçük bir çoban çocuğunun size gülümseyerek yol tarif etmesi, hiçbir lüks tur paketinde bulamayacağınız kadar sahici bir an.
Ayrıca bu bölge, fotoğrafçılar için ham ve işlenmemiş bir tuval. Güneşin batışına doğru kayaların üzerinde oluşan o sert gölgeler, objektiften bakarken harika bir kontrast yaratıyor. Herkesin gittiği yerleri ezberlemek yerine, kendi ayak izlerinizi henüz çok az kişinin yürüdüğü topraklara bırakmak istiyorsanız, rotanızı buraya kırmanız gerekiyor.
Van’daki Peri Bacaları İçin Pratik Bilgiler
Yola çıkmadan önce cebinize koymanız gereken bazı teknik detaylar var. Burası öyle elinizi kolunuzu sallayarak, hazırlıksız gidebileceğiniz bir yer değil.
- Ulaşım: Merkeze yaklaşık 120 kilometre mesafede bulunuyor. Şahsi araçla veya il merkezinden kalkan Başkale minibüsleriyle ulaşım mümkün. Ancak minibüsler sizi ilçe merkezinde bırakır, köye geçmek için yerel taksilerle anlaşmanız gerekir. Bu yüzden araç kiralama en esnek ve mantıklı seçenek.
- En İyi Dönem: Kışın sert ayazı ve yoğun kar yağışı buralarda yürümeyi zorlaştırır. Mayıs sonu, Haziran başı veya Eylül ayları, toprağın o has kokusunu alabileceğiniz en ideal zamanlar.
- Giriş Ücreti: Şimdilik herhangi bir gişe, turnike veya bilet uygulaması bulunmuyor. Tamamen ücretsiz ve doğaya açık bir alan.
- Kılık Kıyafet: Zemin oldukça kaygan, küçük taşlı ve tüflü. Altı iyi tutunan bir trekking botu giymeniz şart. Rüzgar vadinin içinde aniden sertleşebileceği için yanınıza mutlaka ince bir rüzgarlık alın.
Başkale ve Van Çevresinde Başka Neler Yapılır?
Buraya kadar gelmişken hemen geri dönmek olmaz. Vadiyi adımlamayı bitirdikten sonra direksiyonu yakınlardaki diğer lokal duraklara kırmanızı öneririm. Mesela hemen aynı ilçe sınırları içindeki Başkale Travertenleri. Dereiçi Köyü’nde bulunan bu oluşumlar, Denizli’deki muadilinin daha vahşi ve dokunulmamış bir versiyonu gibi duruyor. Yeraltından kaynayarak çıkan sülfürlü suyun kokusu biraz genzinizi yakabilir ama o sarı-beyaz teraslarda yürümek kesinlikle farklı bir tecrübe.
Lokal Lezzet Durakları
Yemek konusuna gelirsek, dönüş yolunda merkeze ulaştığınızda midenizi ödüllendirmelisiniz. Sadece sabahları yendiğini sandığımız Van kahvaltısının aslında günün her saati tüketilebilen derin bir kültür olduğunu burada anlıyorsunuz. Otlu peynirin o keskin kekiğimsi tadı, kavut ve murtuğa ile birleşince uzun yürüyüşün tüm yorgunluğunu söküp alıyor.
Akşam içinse Edremit tarafında, göl kenarında inci kefali (yerel ağızla Van balığı) yapan salaş bir restoran bulabilirsiniz. Balığın yanında fırından yeni çıkmış, dumanı tüten bir tandır ekmeği istemeyi unutmayın. Esnafla iki lafın belini kırmak, ikram ettikleri kaçak çayı içmek bu yörenin yazılı olmayan kuralıdır; o çay bardağı siz ters çevirmedikçe asla boş kalmaz.
Son Bir Tavsiye
Dönüş yoluna geçmek için kontağı çevirmeden önce, vadinin en yüksek tepelerinden birine oturup gözlerinizi birkaç dakikalığına kapatın. Rüzgarın vadinin içindeki tünellerden geçerken çıkardığı o ıslık sesini dinleyin. Eğer vaktiniz varsa ve yanınızda küçük bir termos taşıyorsanız, tam güneş volkanik kayaların arkasından kaybolurken kendinize sıcak bir çay doldurun. Kameranızı çantanıza kaldırın, ekranı kapatın ve o anın dijital bir kopyasını değil, zihninizdeki saf yansımasını kaydedin.
