Zamanın Durduğu Tepeler
Sabahın erken saatlerinde, şehri arkamızda bırakıp kıvrımlı yollardan tepeye doğru çıkarken yüzümüze vuran serin rüzgar, bambaşka bir çağa yaklaştığımızı fısıldıyordu. Burası sıradan bir ören yeri değil; toprağın, taşın ve rüzgarın kendi dilinde konuştuğu kadim bir yerleşim yeri. Arnavut kaldırımlı dar sokaklara ilk adımımızı attığımızda, gözümüz doğrudan ufku kesen o meşhur silüete takıldı. Yüzyıllardır yerçekimiyle adeta dalga geçen Eğri Minare, insanın aklındaki tüm denge algılarını yerle bir ediyor. Eski kerpiç evlerin arasından süzülen is kokusunu içimize çekip, fotoğraf makinelerimizi hazırladık. Adımlarımız bizi bu tarihi labirentin derinliklerine doğru çekiyordu.
Harput Antik Kenti Nedir ve Nerededir?
Doğu Anadolu’nun yüksek ve sarp kayalıkları üzerinde, Elazığ şehir merkezine sadece sekiz kilometre mesafede kurulu bir tarih sahnesi burası. Urartulardan tutun da Romalılara, Artuklulardan Osmanlılara kadar sayısız medeniyet bu tepelerde at koşturmuş, kendi izini bırakmış. Eskiden hayat tamamen bu sarp kayalıkların üzerindeyken, zamanla insanlar ovanın düzlüğüne inip bugünkü Elazığ’ı kurmuşlar. Biz sokakları arşınlarken o eski ihtişamlı günlerin izlerini her bir taşın dokusunda hissettik. Özellikle Harput Kalesi’nin kalın surlarına elinizi sürdüğünüzde, o dönemin taş ustalarının nasırlı ellerinden çıkan emeği doğrudan teninizde duyuyorsunuz.
Yerçekimine İnat: Eğri Minare ve Ulu Cami
Taş duvarların gölgesini takip ederek Ulu Cami’nin geniş avlusuna adım atıyoruz. İşte bütün ihtişamıyla karşımızda duran Eğri Minare. Kalın kırmızı tuğlaların üst üste dizilmesiyle inşa edilen bu yapı o kadar belirgin bir açıyla yatık ki, dibine geçip yukarı baktığınızda üzerinize devrilecekmiş hissine kapılmamak elde değil. Kimi uzmanlar bu eğimin bir deprem sonucu oluştuğunu söylerken, kimileri de yapının bilerek bu açıyla inşa edildiğini savunuyor.
Pisa Kulesi’nden bile daha fazla bir eğime sahip olduğu konuşulan bu minarenin gölgesinde oturup bir süre sessizliği dinledik. Avludaki asırlık ağaçların hışırtısı, minarenin o inatçı duruşuna eşlik ediyordu. Hemen birkaç sokak ötede yer alan Meryem Ana Kilisesi ve dik bir yokuşun ardındaki Arap Baba Türbesi de rotamızın diğer durakları oldu. Tarihi dokuyu adeta bir açık hava müzesi gibi parça parça birleştiriyorduk.
Neden Rotanızı Buraya Çevirmelisiniz?
Bazen seyahat etmek, sadece farklı coğrafyalar görmek değil, modern çağın hızından kaçıp yavaşlayabilmektir. Harput’un rüzgarlı sokaklarında yürürken sadece tarih dinlemiyor, o tarihi ayak tabanlarınızda hissediyorsunuz. Sabahın sessizliğinde yankılanan ayak sesleri, eski dönemlerin canlı çarşılarındaki o eski uğultuyu kulağınıza taşıyor sanki. Beton yığınlarından, kornalardan ve turistik tüketim çılgınlığından uzaklaşıp kendi içinize dönmek istiyorsanız doğru yerdesiniz. Yapıların arasında kendi başınıza kalabildiğiniz, sakin ve samimi bir coğrafya burası.
Pratik Bilgiler (Hap Bilgi)
Yola çıkmadan önce işinizi oldukça kolaylaştıracak bazı notlar aldık:
- Ulaşım: Elazığ şehir merkezinden kalkan belediye otobüsleri ve minibüslerle yaklaşık 15-20 dakikada tepeye kolayca çıkabiliyorsunuz. Kendi aracınızla gidiyorsanız yol geniş ve asfalt, sadece kış aylarında sabah donlarına dikkat etmek gerekiyor.
- Zamanlama: Buranın en keyifli zamanı kesinlikle ilkbahar ayları ve sonbaharın başlarıdır. Yazın kavurucu güneşi altında taş yollarda yürümek yorucu olabilir. Sonbaharın serinliği buranın melankolik havasına çok daha fazla yakışıyor.
- Giriş Ücretleri: Sokaklarda, türbelerde ve cami avlularında dolaşmak tamamen ücretsiz. Kaledeki belirli kazı alanları ve ufak çaplı müzeler için Müzekart’ınızı yanınızda bulundurmanızda fayda var.
- Konaklama: Genellikle gezginler konaklama için Elazığ merkezdeki modern otelleri tercih edip, buraya günübirlik veya yarım günlük bir planla çıkıyorlar.
Elazığ Çevresinde Neler Yapılır: Yemek ve Lokal Tavsiyeler
Tarihi sokaklarda yeterince yorulup karnımız zil çalmaya başlayınca, rotayı hiç vakit kaybetmeden yerel bir esnaf lokantasına çevirdik. Fırınlardan sokağa taşan sıcak ekmek kokusu zaten bizi yönlendirmeye yetmişti. Elazığ mutfağı o kadar zengin ki, masaya oturduğunuz an kendinizi büyük bir ziyafetin içinde buluyorsunuz. Bol reyhan kokusuyla hazırlanan, ince bulgurlu Harput köftesi siparişimizi verdik. Köftenin o dağılmayan yapısı ve sosundaki derin lezzet damaklarımıza kazındı.
Yemek sonrası ağırlığını atmak için rotamızı merkeze 40 dakika mesafedeki Hazar Gölü’ne doğru çevirdik. Yüksek dağların arasında masmavi bir ayna gibi parlayan gölün kenarında yürüyüş yapmak, günün yorgunluğunu anında aldı. Hatta yaz aylarında buraya yolunuz düşerse, suyun altında kalan o meşhur batık şehri görmek için ufak bir tekne turu yapmayı listenize kesinlikle eklemelisiniz.
Gitmeden Önce Son Bir Tavsiye
Harput’u gezerken saatinizi veya telefonunuzu cebinizde bırakın. Güneş batmaya yakınken, yüksek kayalıkların üzerinden o geniş ovaya bakarak zamanın akışını durdurmayı deneyin. Eğri Minare‘nin uzun gölgesi kızıl tuğlalı avluya düştüğünde, arkanızdan esen o ılık rüzgarı hissedin. Akşam serinliği çökerken hemen yakındaki eski bir çay bahçesinde kendinize demli bir çay söyleyin. Bardağın ince belli camından yayılan sıcaklık avuçlarınızı ısıtırken, kendi hikayenizi bu kadim topraklara sessizce fısıldayarak veda edin.
