Hatay’ın o meşhur, insanın içini anında ısıtan kavurucu güneşi altında yürürken, bir anda serin, nemli ve devasa bir kaya yarığının içine adım attığınızı hayal edin. Dağların binlerce yıl önce, sadece insan kas gücüyle nasıl oyulduğuna şahit olmak garip ve sarsıcı bir his. Samandağ ilçesinde, dağın bağrına saklanmış bu devasa yapı, aslında antik çağda şehri yok eden sel sularını yönlendirmek için inşa edilmiş muazzam bir Roma Tüneli. Biz bu karanlık ve serin dehlizlerde adımlarımızı atarken, o dönemin kölelerinin ve lejyonerlerinin kayalara vurduğu çekiç seslerinin taş duvarlarda yankılandığını neredeyse kulağımızda hissettik. Ayaklarınızın altında hafifçe kayan ıslak zemin ve burnunuza dolan o yoğun yosun kokusu, sizi bugünden alıp antik çağın tam ortasına bırakıveriyor.
Titus Tüneli Tam Olarak Nerede ve Hikayesi Ne?
Hatay merkeze yaklaşık bir saatlik sürüş mesafesinde, Akdeniz’in hırçın dalgalarının dövdüğü Çevlik sahilinin hemen sırtlarında yer alıyor. Antik çağda Pieria adıyla bilinen devasa Seleukeia antik kentinin en hayati damarlarından biri burasıydı. Dağdan inen çılgın sel suları ve taşıdığı alüvyonlar, kentin can damarı olan limanı sürekli dolduruyor, ticareti bitme noktasına getiriyordu. Roma İmparatoru Vespasian bu duruma bir son vermek için dağın delinmesini emretti.
İnşaat yıllarca sürdü ve ancak oğlu Titus zamanında tamamlanabildi. İsim de buradan yadigâr kaldı. Kapısından içeri girdiğinizde, yüksek tavanın yarattığı derin boşluk hissi omuzlarınıza çöküyor. Tamamen el işçiliğiyle, murç ve çekiçle oyulmuş bin metreden uzun bir su kanalının içinde yürümek, tarih kitaplarında okuduğunuz kuru bilgileri etiyle kemiğiyle hissetmenizi sağlıyor.
Dağları Delen Bir Roma Tüneli: Rotayı Neden Çizmelisiniz?
Dünyanın dört bir yanını gezerken çok sayıda antik kalıntıya rastlıyoruz ama burası sıradan bir taş yığını değil. Boyu 1380 metreyi bulan, yüksekliği yer yer yedi metreye ulaşan dar bir kanyonda ve kapalı dehlizlerde yürüyorsunuz. Tepeden sızan ince güneş ışıkları, kayaların üzerindeki binlerce yıllık keski izlerini aydınlatıyor. Elinizi o soğuk duvarlara sürdüğünüzde, taşa kazınmış emeğin pürüzlü dokusunu parmak uçlarınızda hissediyorsunuz.
Rotanın bazı kısımları gökyüzüne tamamen açık devasa bir yarık şeklinde uzanırken, bazı kısımları kapkaranlık bir mağarayı andırıyor. Güneşin yakıcı sıcağından kaçıp bu loş koridorlara sığınmak, yaz aylarında burayı gezenlerin en sevdiği anlardan biri. İnsanın doğaya, suyun yıkıcı gücüne karşı verdiği mücadelenin böylesine somut ve heybetli bir kanıtını görmek için bile o yola düşmeye değer.
Yola Çıkmadan Önce: Ulaşım ve Pratik Bilgiler
Buraya gelmeden önce çantanızı hazırlarken ve plan yaparken işinize yarayacak, bizzat deneyimlediğimiz bazı detayları toparladık:
- Ulaşım Ağları: Antakya merkezden hareket eden Samandağ minibüsleriyle önce ilçe merkezine gelin. Oradan sürekli kalkan Çevlik dolmuşları sizi doğrudan ören yerinin girişine kadar getirecektir. Kendi aracıyla gelenler için girişte gayet geniş bir otopark alanı bulunuyor.
- Doğru Mevsim: Hatay yazın ciddi anlamda sıcak ve nemli oluyor. Tünelin içi serin kalsa da, tünele giden patika yollar sizi epey terletecek. Rotanın tadını tam anlamıyla çıkarmak için ilkbahar ayları veya sonbahar sonları çok daha konforlu bir yürüyüş sunuyor.
- Giriş ve Biletleme: Bölge, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın koruması altında. Elinizde bir Müzekart varsa turnikelerden hızlıca geçebilirsiniz. Kartınız yoksa giriş kapısındaki gişeden bilet alarak alanı gezebiliyorsunuz.
- Olmazsa Olmazlar: Zemin yılın büyük bir bölümünde su sızıntıları nedeniyle kaygan ve taşlık. Ayağınızı sağlam kavrayan, kaymaz tabanlı bir yürüyüş ayakkabısı hayat kurtarır. Ayrıca tünelin kapalı kısımlarında telefonunuzun fenerine ihtiyacınız olacak, şarjınızın dolu olduğundan emin olun.
Hatay ve Samandağ Çevresinde Neler Yapılır?
Yürüyüş rotasını tamamlayıp o serin vadiden dışarı çıktığınızda, Hatay’ın sunduğu zenginlikler daha yeni başlıyor. Ören yerinden ayrılmadan, tünelin çıkışına sadece birkaç yüz metre mesafedeki Beşikli Mağara tabelasını takip edin. Burası, kayalara inanılmaz bir ustalıkla oyulmuş görkemli Roma mezarlarına ev sahipliği yapıyor. Yüksek tavanlı mezar odalarının arasındaki taş merdivenlerde oturup, etrafı saran defne ağaçlarının kokusunu içinize çekebilirsiniz.
Tarihi doyasıya soluduktan sonra sıra midenizi şenlendirmeye geliyor. Samandağ sahilinin kilometrelerce uzanan kumsalına inin. Dalgaların sesini dinlerken, yöresel bir fırından az önce çıkmış, üzerinde hafifçe erimiş çökeleği ve zahteriyle dumanı tüten bir biberli ekmek yiyin. Akşama doğru rotanızı tekrar Antakya merkeze çevirdiğinizde ise Uzun Çarşı’nın baharat kokan o dar sokaklarına dalın. Kasap fırınlarında kendi yağıyla pişmiş harika bir tepsi kebabı ve ardından odun ateşinde kızarmış çıtır çıtır bir künefe, günün tüm yorgunluğunu silip süpürecektir. Konaklama için Antakya merkezdeki eski avlulu taş evleri tercih ederseniz, bölgenin o otantik ruhundan hiç kopmamış olursunuz.
Ayrılmadan Önce Yanınızda Götüreceğiniz Bir His
Vadiye ilk adım attığınız noktada, suyun akış hızını kesmek için inşa edilmiş o eski kemerli köprü kalıntısına dikkatlice bakın. Genellikle kalabalıklar doğrudan karanlık koridorlara doğru aceleyle yürüyüp geçer. Siz onlardan olmayın, adımlarınızı biraz yavaşlatın. O devasa taş blokların üzerine çıkın, dağların arasından süzülüp gelen rüzgarın yüzünüze çarpmasına izin verin.
İki bin yıl önce, ellerinde sadece demir çubuklar ve balyozlarla burada aylar, yıllar boyunca ter döken o insanları düşünün. Yürüyüş yolunun en sonunda, o dar ve kayalık dehlizden çıkıp yeşilliklerin arasından aniden pırıl pırıl parlayan Akdeniz’i gördüğünüz an, içinizi garip bir ferahlama kaplayacak. Doğanın vahşiliğine karşı insanın inatçı mühendisliğini aynı potada eriten bu rota, zihninize kazınan o serin toprak kokusuyla hep sizinle kalacak.
